Metallerin gazdan arındırılması, erimiş metali işleyerek gazlar, alkali metaller ve sürüklenen katı maddeler gibi istenmeyen kalıntıları etkili bir şekilde gidermek amacıyla kullanılır.
Döküm ve benzeri işlemlerde birçok erimiş metal kullanıldığında, elde edilen döküm ürününün fiziksel veya kimyasal özelliklerini olumsuz etkileyebilecek zararlı bileşenlerin giderilmesi için bu metallerin öncelikle işlenmesi gerekir. Örneğin, alümina indirgeme tanklarından veya metal tutma fırınlarından gelen erimiş alüminyum ve alüminyum alaşımları genellikle çözünmüş hidrojen, katı metalik olmayan kalıntılar (alüminyum karbürler) ve çeşitli reaktif elementler (alkali metaller ve alkali toprak metaller gibi) içerir. Metal soğudukça, çözünmüş hidrojen çözeltiden kaçar ve üründe zararlı gözenekler oluşturur. Katı metalik olmayan kalıntılar metalin saflığını düşürebilirken, reaktif elementler ve kalıntılar ise zararlı metalik özelliklere yol açabilir.
Bu istenmeyen bileşenler genellikle bir gaz enjektörü vasıtasıyla metalin yüzeyinin altına gaz verilmesi yoluyla erimiş metalden uzaklaştırılır. Oluşan kabarcıklar erimiş metal kütlesi içinde yukarı doğru yükselirken, metalde çözünmüş gazı emer ve eriyikten uzaklaştırır. Ayrıca, metalik olmayan katı parçacıklar, kabarcıkların yüzdürme etkisiyle yüzeye çıkarılır ve sıyırılarak uzaklaştırılabilir. Bu amaçla kullanılan gaz, metalde bulunan safsızlıklarla reaksiyona girerse, söz konusu element kimyasal bir reaksiyonla bir bileşiğe dönüştürülebilir ve içerdiği katı maddeyle aynı şekilde veya sıvı-sıvı ayrıştırma yoluyla eriyikten uzaklaştırılabilir.
Bu işleme genellikle “metallerin gazdan arındırılması” denir ve sadece metallerin gazdan arındırılması için değil, aynı zamanda kalıntıların giderilmesi için de kullanılabilir. İşlem genellikle iki yoldan biriyle gerçekleştirilir: fırında, genellikle bir veya daha fazla statik gaz enjeksiyon borusu kullanılır; veya seri olarak, metali genellikle tutma fırını ile döküm makinesi arasına yerleştirilen bir tank içindeki kutudan geçirerek. Egzoz borusunda daha etkili bir gaz enjektörü kullanılabilir. İlk durumda, çok sayıda kabarcık oluştuğu için işlem verimsiz ve zaman alıcıdır; bu da gaz/metal temasının zayıf olmasına, metalin yeterince karıştırılamamasına ve yüksek yüzey türbülansı ile sıçramaya yol açabilir. Ortaya çıkan yüzey türbülansı kül oluşumuna ve metal kaybına neden olabilir; zayıf metal karıştırma ise bazı metallerin işlenmemesine yol açabilir. İkinci yöntem, gazın verilmesi ve kullanılması açısından daha etkilidir. Bunun nedenlerinden biri, çevrimiçi yöntemin kesikli bir işlemden ziyade sürekli bir işlem olmasıdır.
Çevrimiçi işlemenin etkin bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için, kabarcıkların eriyikle uygun bir süre temas halinde kalması gerekir; bu da inert gaz enjeksiyonu yoluyla sağlanır. Örneğin, gaz daha küçük kabarcıklara ayrılır ve bu küçük kabarcıklar dönen gaz giderici, bu madde metal hacmi sayesinde daha etkili bir şekilde dağılır. Etkinlik genellikle alüminyumun hidrojen gazı salınımı reaksiyonu açısından tanımlanır ve yeterli bir reaksiyonun, hidrojenin en az 50%’sini (genellikle 50% ila 60%) giderdiği kabul edilir.
